Kodi katemera amagwira ntchito bwanji? Chiyambi cha katemera ndi mitundu yake

Katemera akhala a maziko a chitukuko cha umoyo wa anthu, kupereka chitetezo ku matenda ambiri opatsirana. Kwenikweni, katemera ndi tizilombo toyambitsa matenda omwe amatsanzira tizilombo toyambitsa matenda, monga kachilombo ka HIV kapena bakiteriya, koma amapangidwa kuti asapangitse matendawa. Ikalowetsedwa m'thupi, imapangitsa kuti chitetezo cha mthupi chiyike, kuzindikira kuti wothandizirayo ndi wachilendo ndikukumbukira momwe angathanirane nawo bwino. Izi zimatheka pogwiritsa ntchito zigawo zosiyanasiyana za tizilombo toyambitsa matenda, monga kufooketsa kapena kupha mitundu ya tizilombo tating'onoting'ono, poizoni wake, kapena imodzi mwa mapuloteni ake apamtunda. Njirayi ndiyo maziko a katemera ndipo ikuyimira chimodzi mwazofunika kwambiri pazamankhwala.

Mbiri ya katemera unayamba chakumapeto kwa zaka za m'ma 18 pamene Edward Jenner adapanga katemera woyamba wopambana wa nthomba. Kuyambira pamenepo, katemera wasintha kwambiri, ndi kupita patsogolo kwaukadaulo komanso kumvetsetsa kozama kwa chitetezo chamthupi chomwe chimapangitsa kukula kwawo. Masiku ano, katemera samateteza matenda okha komanso amagwira ntchito yofunika kwambiri pazaumoyo wapadziko lonse lapansi, kuchepetsa kwambiri kufalikira ndi kuopsa kwa matenda opatsirana padziko lonse lapansi.

Kusintha kwa katemera

Sayansi ya katemera yasintha kwambiri, kuchokera ku njira zoyambira kugwiritsa ntchito tizilombo toyambitsa matenda ofooketsedwa kapena osagwiritsidwa ntchito ku njira zapamwamba zasayansi yazachilengedwe. Katemera wakale, ngakhale anali wothandiza, anali ndi malire monga zosowa za firiji komanso zoopsa kwa anthu omwe alibe chitetezo chamthupi. Ndi chidziwitso chozama cha chitetezo cha mthupi ndi ma genetics, katemera wakhala wovuta kwambiri.

Mwachitsanzo, umisiri wa DNA wa recombinant, wathandiza kupanga katemera wotetezeka, wogwira mtima kwambiri m'ma labotale oyendetsedwa bwino, monga momwe katemera wa hepatitis B amawonera. Chiyambi cha Katemera wa mRNA zikuwonetsa kusintha kwina, kugwiritsa ntchito ma genetic kuti athandizire chitetezo chamthupi polimbana ndi tizilombo toyambitsa matenda. Kukula uku, komwe kukuwonekera makamaka pa mliri wa COVID-19, kukuwonetsa kupita patsogolo kwachangu komanso kusinthika kwaukadaulo wamakono wa katemera.

Mitundu yosiyanasiyana ya katemera

Katemera Wamoyo Wocheperako
Katemera wosagwira ntchito
Subunit, recombinant, conjugate, ndi Virus-Monga Particle
Katemera wa DNA
Katemera wa mavairasi
Katemera wa mRNA

Katalin Karikó: Mpainiya mu mRNA Vaccine

Zopereka za Katalin Karikó kumunda waukadaulo wa mRNA zathandiza kwambiri popanga katemera wa mRNA. Ntchito yake, yomwe nthawi zambiri imachitidwa poyang'anizana ndi kukayikira kwakukulu ndi zovuta zachuma, zinayala maziko ogwiritsira ntchito synthetic mRNA mu ntchito zamankhwala. Kafukufuku wa Katalin Karikó adayang'ana kwambiri kuthana ndi zovuta zokhudzana ndi mRNA, monga zake kusakhazikika komanso immunogenicity, kutsegulira njira yogwiritsira ntchito katemera.

Kuchita bwino kwa katemera wa mRNA motsutsana ndi COVID-19 ndi umboni wa masomphenya a Karikó komanso kupirira kwake. Makatemerawa sanangotsimikizira kuti ndi othandiza kwambiri komanso akuyimira malingaliro atsopano pakupanga katemera. Kutha kupanga ndi kupanga katemera mwachangu poyankha tizilombo toyambitsa matenda omwe akubwera kutha kusintha njira yathu kupewa ndi kuwongolera matenda opatsirana. Cholowa cha Karikó ndi chikumbutso cha kufunikira kwa kafukufuku wofunikira komanso kuthekera kwaukadaulo wasayansi kuthana ndi zovuta zathanzi padziko lonse lapansi.

Nyengo yatsopano ya katemera komanso thanzi la anthu

Ulendo wa sayansi ya katemera kuchokera ku majeti oyambira kupita ku njira zotsogola za majini ndi mamolekyu ndi umboni wa kufunafuna kosalekeza kwa chidziwitso ndi luso lazamankhwala. Katemera ali nawo anasintha kwambiri mmene timachitira ndi matenda opatsirana, kuteteza matenda osaŵerengeka ndi kupulumutsa miyoyo ya mamiliyoni ambiri. Chisinthiko kuchokera ku katemera wachikhalidwe wofowoketsedwa komanso wosasinthika kukhala wotsogola DNA ndi katemera wa mRNA amawonetsa kupita patsogolo kodabwitsa komwe kwachitika mu sayansi ya zamankhwala ndi chitetezo chamthupi.

Tsogolo la katemera liri lowala, ndi kafukufuku wopitilira ndi chitukuko chomwe chikulonjeza njira zogwira mtima, zofulumira, komanso zaumwini za kupewa ndi kuchiza matenda. Kupita patsogolo kwaukadaulo wa katemera, makamaka pankhani ya Katemera wa mRNA ndi DNA, perekani njira zatsopano zothana ndi matenda opatsirana komanso mavuto ena azachipatala, monga khansa ndi automatenda a chitetezo cha m'thupi. Pamene tikulandira nthawi yatsopanoyi, kufunikira kwa katemera pa umoyo wa anthu komanso ntchito ya sayansi yopititsa patsogolo thanzi la anthu idzapitirira kukula.

Onani zida zathu zonse

Onani kutsogolo kwa mapuloteni ophatikizana ndi zida zathu zapamwamba. Ma bioreactor athu adapangidwa kuti azigwiritsidwa ntchito mosiyanasiyana, kuwonetsetsa kuti zikuyenda bwino komanso zabwino. Dziwani zambiri zamayankho athu asayansi yazachilengedwe, kuphatikiza ma Bioreactors, Tangential Flow Filtration system, ndi zina zambiri. Pitani pamasamba athu Ma bioreactors ⇀, Kusefera kwa Tangential Flow ⇀ndipo Lumikizanani ndi ⇀ kuti apitirize information ndi kufunsa.